Freitag, 18. Oktober 2024

6 SWEET POTATOES – 6.88 - HOW TO GROW THEM

 

ORGANIC FARMING CURSE AGRO-ECONOMY
6 SWEET POTATOES – 6.88 - HOW TO GROW THEM


 
HOW TO GROW SWEET POTATOES
Sweet potatoes are easy to plant, need little looking after and deliver high yields. They are usually grown in sandy soil, which makes them easier to dig up. But they also do well in most soils, even heavy clay.
STEP 1
Start preparing the soil in early summer. Loosen it deeply and sprinkle one handful of 3:3:4 fertiliser for every square metre of soil, or use kraal manure, at four handfuls to every square metre. Mix the soil thoroughly and rake well.
STEP 2
Buy healthy, new shoots from a registered dealer and cut them into 30cm pieces. These are called slips.
STEP 3
Make ridges and furrows 1m apart. Plant the slips on the ridges 30cm apart. Two to four buds must be covered by soil. Firm down the soil around each slip.
STEP 4
Water the slips and weed regularly. Keep a look-out for pests and control them with the correct chemicals or organic remedies. The sweet potato weevil is the most common pest you are likely to find.
STEP 5
It takes five months until harvest. The longer the sweet potato tubers are in the ground, the higher the vitamin content and the larger the sweet potato tubers. Cut off the vines and leaves when they become a yellowish colour. Carefully dig out the tubers.
 
Environmental Factors in Sweet Potato Farming
Success in sweet potato farming relies on managing key environmental factors. These factors affect growth, yield, and quality.
 
Temperature and Rainfall Needs
Sweet potatoes thrive in temperatures between 21°C and 28°C. They cannot survive frost, and temperatures below 10°C are damaging. The best daytime temperatures are 15°C to 30°C.
These plants require 750 - 1,500 mm of rain yearly. At least 500 mm is crucial during the growing season, especially when tubers form. Consistent moisture is key.
 
Successful vine establishment; Healthy root development; Optimal tuber formation
Reduced risk of splitting or cracking
 
Soil Conditions and Preparation
The ideal growing medium for sweet potatoes is well-drained, loose soil with a pH between 4.5 and 7.0. Sandy loam or loamy clay soils provide the perfect balance of:
Good aeration; Adequate drainage; Sufficient nutrient retention
Root penetration capability; Proper soil preparation is vital for success.
 
This involves:
Deep ploughing (20-30cm depth); Ridge or mound formation for improved drainage
Organic matter incorporation; Soil testing and appropriate amendments;
 
Altitude Impact
Sweet potatoes grow well from sea level to 2,500 meters. Yet, they thrive best between 1,000 m and 2,100 m.
 
Higher altitudes affect growth by:
Extending maturity periods; Reducing growth rates; Requiring cold-tolerant varieties
Lower altitudes typically result in:
Faster growth cycles; Earlier harvests; Need for drought-resistant varieties
 
Land Preparation
Start by clearing weeds and debris. Then, till the soil when it’s moist. Finally, form ridges or mounds, 30-45cm high and 1 m apart. This ensures good drainage and warms the soil.
Planting and Vine Care
Plant on ridges, mounds, or flat beds. On ridges, plant vines at a 45-degree angle, 30cm apart. Each cutting should be 30 cm long with 3-4 nodes.
 
Key tips:
Use healthy, disease-free vines from 2–3-month-old plants.
Treat vines with recommended fungicides.
Ensure consistent spacing; Keep the soil moist.
 
Fertilization
Use NPK 17:17:17 fertilizer at 200kg/ha during land prep. Ensure these levels:
Nitrogen: 60-80 kg/ha
Phosphorus: 60-80 kg/ha
Potassium: 40-70 kg/ha
Side-dress 4-6 weeks after planting. Avoid late applications to ensure proper tuber growth.
 
ORGANIC
You buy animal manure around 4 months into the soil before you will be planting.
Use also MORGANICS SEAWEED FERTILIZER, to spray the leaves all week.
MULCHING
Is very important around the growing phase to cover the soil and keep it moisture.
Let the sun not burn the soil and make it hot and dry.
 
 
Conclusion
Sweet potato farming in Kenya is a promising venture. It has good growth potential. By using modern techniques and sustainable practices, farmers can earn well and help with food security.
 
To succeed, farmers should:
Choose popular, improved varieties; Follow the best farming practices; .
Build strong market links and add value; Handle crops properly after harvest.
Keep learning and adapting. With the rising demand and better support, sweet potato farming is appealing. Aspiring farmers can succeed by following the recommended practices.

6 SWEET POTATOES – 6.89 – HARVEST & BENEFIT
 
The economic impact of sweet potato farming is substantial:
Income Generation; Potential earnings: KSh 150,000 - 300,000 per acre
Low investment requirements; Multiple harvest cycles annually;
Market Development; Growing cooperative systems; Improved supply chains;
Better farm gate prices;
 
Value addition opportunities
Projects like Motherland have doubled farmers’ incomes by improving market access and prices. This increase, along with better food security, makes sweet potato farming vital for Kenya’s agriculture and rural development.
 
STORING SWEET POTATOES
Wash the tubers and leave them to dry outside for several hours. Then move them to a protected place to cure for seven to 10 days. This allows the skin to toughen for long storage.
 
Harvesting and Post-Harvest Handling
Harvest sweet potatoes 3-6 months after planting, when the leaves yellow and cracks appear in the soil. Choose dry weather for the task and:
Remove vines before digging; Use appropriate tools to minimize tuber damage;
Handle produce carefully during sorting; Begin curing within 24 hours
 
Store in cool, dry conditions
Yield and Profitability Analysis
Sweet potato yields in Kenya differ widely due to farming conditions and practices. Generally, farmers get about 15 tons per acre, with a range of 4-12 tons. However, well-managed farms using better varieties and practices can achieve up to 25 tons per acre. In rare cases, some farms produce as much as 40 bags of 100kg each.
Production Costs and Investment
The average investment ranges from KSh 120,000 to 200,000 per acre.
 
This includes:
Land Preparation; Initial clearing and ploughing; Ridge formation; Soil amendments
Essential Inputs; Certified planting materials; Fertilizers and pesticides
Labor costs for planting and maintenance; Harvesting and Post-harvest:
Labor for harvesting; Storage preparation; Transportation
 
Profitability Outlook
With current market prices ranging from KSh 15-45 per kilogram, farmers can expect gross income potential of up to KSh 375,000 per acre. After deducting production costs, net profits typically range from KSh 150,000-300,000 per acre.
 
Success in sweet potato farming depends on:
Quality of planting materials; Efficient resource management; Market access and timing
Post-harvest handling; Value addition opportunities; Farmers can boost profits with contract farming, better storage, and direct market links. Those using top production and marketing practices see higher returns.
 
Cost Management Strategies
Effective cost control includes: Bulk purchasing of inputs; Labor optimization;
Efficient resource utilization; Proper record keeping; Timing of market sales:
 
Opportunities and Challenges in Sweet Potato Farming
Kenya’s sweet potato market is growing. This is due to increased awareness of its health benefits and cooking versatility. Demand comes from homes, institutions, and processors. Internationally, Europe and some African countries are also interested. They particularly seek orange-fleshed varieties high in Vitamin A.
 
1. Price Trends and Economic Impact
Prices usually range from KSh 15 to 45 per kilogram. These prices depend on supply and quality. Recent market access improvements have raised farm gate prices. Now, a 90kg sack sells for KSh 3,500, up from KSh 2,000. Such price changes greatly affect farmers’ income and investment choices.
 
2. Strategic Marketing Approaches
Successful marketing in the sweet potato sector requires:
Direct Market Access; Local market participation; Institutional supply agreements;
Community-supported agriculture; Collective Marketing; Farmer cooperatives;
Group selling power; Shared resources; Value Addition Opportunities
Processing into chips; Flour production; Premium packaging
 
3. Distribution and Market Challenges
Farmers face several key challenges:
Infrastructure Limitations; Poor Road networks; Inadequate storage facilities;
Limited preservation options; Market Access Issues; High transportation costs
Price fluctuations; Quality control demands; Limited market information
 
Case Study: Juma Mwangi’s Sweet Potato Success Story
Juma Mwangi transitioned from teaching to agriculture five years ago in Nyeri region. Starting with a small plot, he has expanded into a model farm focused on sustainable
sweet potato production.
 
Key Success Strategies
Variety Selection and Management; Cultivation of Beauregard and Kabode varieties
Focus on high-yielding, disease-resistant crops; Strategic planting cycles for year-round production; Agricultural Practices; Soil Health Management; Regular organic matter; incorporation; Crop rotation implementation; Soil testing and amendments;
Pest Control Approach; Integrated pest management; Natural predator encouragement;
Minimal chemical usage; Market and Value Addition;
 
Mwangi’s business approach includes:
Direct market linkages; Cooperative partnerships
 
Value-added products:
Sweet potato flour; Processed chips; Premium packaging; Impact and Results;
His success demonstrates:
Sustainable farming viability; Income diversification potential; Community food security contribution; 

KILIMO HAI CHALAANI KILIMO-UCHUMI
VIAZI 6 VITAMU – 6.89 – MAVUNO NA FAIDA
 
Athari za kiuchumi za kilimo cha viazi vitamu ni kubwa:
Kuzalisha Mapato; Mapato yanayowezekana: KSh 150,000 - 300,000 kwa ekari
Mahitaji ya chini ya uwekezaji; Mizunguko mingi ya mavuno kila mwaka;
Maendeleo ya Soko; Kukua kwa mifumo ya ushirika; Minyororo ya ugavi iliyoboreshwa;
Bei bora za lango la shamba;
 
Fursa za kuongeza thamani
Miradi kama Motherland imeongeza mapato ya wakulima maradufu kwa kuboresha upatikanaji wa soko na bei. Ongezeko hili, pamoja na usalama bora wa chakula, hufanya kilimo cha viazi vitamu kuwa muhimu kwa kilimo cha Kenya na maendeleo ya vijijini.
 
KUHIFADHI VIAZI VITAMU
Osha mizizi na uwaache kukauka nje kwa saa kadhaa. Kisha uwapeleke mahali palipohifadhiwa ili kutibiwa kwa muda wa siku saba hadi 10. Hii inaruhusu ngozi kukauka kwa kuhifadhi kwa muda mrefu.
 
Kuvuna na Kushughulikia Baada ya Mavuno
Vuna viazi vitamu miezi 3-6 baada ya kupanda, wakati majani ya njano na nyufa huonekana kwenye udongo. Chagua hali ya hewa kavu kwa kazi na:
Ondoa mizabibu kabla ya kuchimba; Tumia zana zinazofaa ili kupunguza uharibifu wa mizizi;
Kushughulikia mazao kwa uangalifu wakati wa kuchagua; Anza kuponya ndani ya masaa 24
 
Hifadhi katika hali ya baridi, kavu
Uchambuzi wa Mavuno na Faida
Mavuno ya viazi vitamu nchini Kenya yanatofautiana sana kutokana na hali na desturi za kilimo. Kwa ujumla, wakulima hupata takriban tani 15 kwa ekari, na aina mbalimbali za tani 4-12. Hata hivyo, mashamba yanayosimamiwa vyema kwa kutumia aina na mbinu bora zaidi yanaweza kufikia hadi tani 25 kwa ekari. Katika hali nadra, baadhi ya mashamba huzalisha hadi mifuko 40 ya kilo 100 kila moja.
Gharama za Uzalishaji na Uwekezaji
Wastani wa uwekezaji ni kati ya KSh 120,000 hadi 200,000 kwa ekari.
 
Hii ni pamoja na:
Maandalizi ya Ardhi; Usafishaji wa awali na kulima; Uundaji wa matuta; Marekebisho ya udongo
Pembejeo Muhimu; Nyenzo za upandaji kuthibitishwa; Mbolea na dawa
Gharama za kazi kwa kupanda na matengenezo; Kuvuna na baada ya kuvuna:
Kazi ya kuvuna; Maandalizi ya kuhifadhi; Usafiri
 
Mtazamo wa faida
Kwa bei ya sasa ya soko kuanzia KSh 15-45 kwa kilo, wakulima wanaweza kutarajia mapato ya jumla ya hadi KSh 375,000 kwa ekari. Baada ya kuondoa gharama za uzalishaji, faida halisi huanzia KSh 150,000-300,000 kwa ekari.
 
Mafanikio katika kilimo cha viazi vitamu yanategemea:
Ubora wa vifaa vya kupanda; usimamizi bora wa rasilimali; Ufikiaji wa soko na wakati
Utunzaji baada ya kuvuna; Fursa za kuongeza thamani; Wakulima wanaweza kuongeza faida kwa kilimo cha mkataba, uhifadhi bora, na viungo vya soko moja kwa moja. Wale wanaotumia mbinu bora za uzalishaji na uuzaji wanaona faida kubwa zaidi.
 
Mikakati ya Usimamizi wa Gharama
Udhibiti wa gharama unaofaa ni pamoja na: Ununuzi wa pembejeo kwa wingi; Uboreshaji wa kazi;
matumizi bora ya rasilimali; Utunzaji sahihi wa kumbukumbu; Muda wa mauzo ya soko:
 
Fursa na Changamoto katika Kilimo cha Viazi Vitamu
Soko la viazi vitamu nchini Kenya linakua. Hii ni kwa sababu ya kuongezeka kwa ufahamu wa faida zake za kiafya na mchanganyiko wa kupikia. Mahitaji yanatoka kwa nyumba, taasisi, na wasindikaji. Kimataifa, Ulaya na baadhi ya nchi za Afrika pia ni nia. Wao hutafuta hasa aina za chungwa zenye vitamini A.
 
1. Mwenendo wa Bei na Athari za Kiuchumi
Kwa kawaida bei huanzia KSh 15 hadi 45 kwa kilo. Bei hizi hutegemea usambazaji na ubora. Maboresho ya hivi karibuni ya upatikanaji wa soko yameongeza bei za lango la shamba. Sasa, gunia la kilo 90 linauzwa KSh 3,500, kutoka KSh 2,000. Mabadiliko hayo ya bei huathiri sana mapato ya wakulima na uchaguzi wa uwekezaji.
 
2. Mbinu za Kimkakati za Uuzaji
Uuzaji wa mafanikio katika sekta ya viazi vitamu unahitaji:
Upatikanaji wa Soko la moja kwa moja; Ushiriki wa soko la ndani; Mikataba ya ugavi wa taasisi;
Kilimo kinachoungwa mkono na jamii; Masoko ya Pamoja; Vyama vya ushirika vya wakulima;
Nguvu ya kuuza ya kikundi; Rasilimali zilizoshirikiwa; Fursa za Kuongeza Thamani
Usindikaji ndani ya chips; Uzalishaji wa unga; Ufungaji wa premium
 
3. Changamoto za Usambazaji na Soko
Wakulima wanakabiliwa na changamoto kadhaa muhimu:
Mapungufu ya Miundombinu; Mitandao duni ya Barabara; Upungufu wa vifaa vya kuhifadhi;
Chaguzi za uhifadhi mdogo; Masuala ya Upatikanaji wa Soko; Gharama kubwa za usafiri
Kushuka kwa bei; Mahitaji ya udhibiti wa ubora; Taarifa chache za soko
 
Kifani: Hadithi ya Mafanikio ya Viazi Vitamu ya Juma Mwangi
Juma Mwangi alihama kutoka ualimu hadi kilimo miaka mitano iliyopita katika eneo la Nyeri. Kuanzia na kiwanja kidogo, amejitanua na kuwa shamba la mfano linalozingatia uendelevu
uzalishaji wa viazi vitamu.
 
Mikakati Muhimu ya Mafanikio
Uchaguzi na Usimamizi wa anuwai; Kilimo cha aina za Beauregard na Kabode
Kuzingatia mazao ya juu, yanayostahimili magonjwa; Mizunguko ya kimkakati ya upandaji kwa uzalishaji wa mwaka mzima; Mazoea ya Kilimo; Usimamizi wa Afya ya Udongo; Jambo la kawaida la kikaboni; kuingizwa; Utekelezaji wa mzunguko wa mazao; Upimaji wa udongo na marekebisho;
Mbinu ya Kudhibiti Wadudu; Udhibiti jumuishi wa wadudu; Kuhimiza wanyama wanaowinda wanyama asilia;
matumizi ya chini ya kemikali; Ongezeko la Soko na Thamani;
 
Mbinu ya kibiashara ya Mwangi inajumuisha:
uhusiano wa moja kwa moja wa soko; Ushirikiano wa ushirika

 
MORE INFOS: Be more successful with AGRO-ECONOMY.
Click on LEVEL 4: Reach 4 times more yields with irrigation and little machines.
https://atlas-development.blogspot.com  consultant agro economy course
 
See the LEVEL 3:  FOOD FOREST COURSE, Agroforestry, Syntropic,
https://food-forest-course.blogspot.com 
 
See the LEVEL 2:  PERMACULTURE COURSE
140 Lessons THE STANDARD
https://permaculture-course.blogspot.com
 
Find the LEVEL 1: ORGANIC FARMING COURSE, in fb
750 lessons the BASICS easy start into Organic Farming.
https:// www.facebook.com/FAIREC-Atlas-Developement-SARL-654505228040366/
 
Now in progress all 750 lessons with crops, herbs, and fruit info in English and Swahili
https://organic-course-swali.blogspot.com  
 
See the LEVEL 0:  For successful SMART FARMING see 80 lessons about AGRIBUSINESS and 70 lessons about perfect irrigation SUBSURFACE DRIP IRRIGATION.
We supply this in Western Kenya. Please send us your request, when you will double your yield to 3, 4, 5 $ per m² per season, and we plan your farm activities. 
Save 50% water, energy and use MORGANICS SEAWEED FERTILIZER from us, see under ..
https://smart-farming-solutions.blogspot.com
#organicfarmer #organic #organicfarmingpractices #organicfarming #organicfarm #foodforest #syntropic #agroecology #syntropicfarming #agroeconomy #introductiontopermaculture #permacultureprinciples #creativethinking #permaculturehomesteading #regenerativefuture #Ubuntu #United4Land
 
KILIMO HAI CHALAANI KILIMO-UCHUMI
VIAZI 6 VITAMU – 6.88 - NAMNA YA KUKUZA
 
JINSI YA KUKUZA VIAZI VITAMU
Viazi vitamu ni rahisi kupanda, havihitaji utunzaji mdogo na hutoa mavuno mengi. Kwa kawaida hupandwa kwenye udongo wa mchanga, ambayo huwafanya kuwa rahisi kuchimba. Lakini pia hufanya vizuri katika udongo mwingi, hata udongo mzito.
HATUA YA 1
Anza kuandaa udongo mapema majira ya joto. Ifungue kwa kina na nyunyiza konzi moja ya mbolea ya 3:3:4 kwa kila mita ya mraba ya udongo, au tumia samadi ya kaa, kwa konzi nne kwa kila mita ya mraba. Changanya udongo vizuri na uifute vizuri.
HATUA YA 2
Nunua machipukizi yenye afya, mapya kutoka kwa muuzaji aliyesajiliwa na ukate vipande vipande 30cm. Hizi zinaitwa slips.
HATUA YA 3
Tengeneza matuta na mifereji kwa umbali wa m 1. Panda vijiti kwenye matuta kwa umbali wa 30cm. Matawi mawili hadi manne yanapaswa kufunikwa na udongo. Thibitisha udongo karibu na kila sehemu.
HATUA YA 4
Maji slips na palilia mara kwa mara. Jihadharini na wadudu na wadhibiti kwa kemikali sahihi au tiba za kikaboni. Fukwe wa viazi vitamu ndiye mdudu anayejulikana sana ambaye unaweza kupata.
HATUA YA 5
Inachukua miezi mitano hadi mavuno. Kadiri mizizi ya viazi vitamu inavyokuwa ardhini, ndivyo kiwango cha vitamini kinavyoongezeka na ndivyo viazi vitamu vikubwa. Kata mizabibu na majani yanapokuwa na rangi ya manjano. Chimba mizizi kwa uangalifu.
 
Mambo ya Mazingira katika Kilimo cha Viazi Vitamu
Mafanikio katika kilimo cha viazi vitamu yanategemea kudhibiti mambo muhimu ya mazingira. Sababu hizi huathiri ukuaji, mavuno, na ubora.
 
Joto na Mahitaji ya Mvua

Viazi vitamu hustawi katika halijoto kati ya 21°C na 28°C. Hawawezi kustahimili baridi kali, na halijoto chini ya 10°C huharibu. Joto bora zaidi wakati wa mchana ni 15 ° C hadi 30 ° C.

Mimea hii inahitaji 750 - 1,500 mm za mvua kila mwaka. Angalau 500 mm ni muhimu wakati wa msimu wa ukuaji, haswa wakati mizizi inakua. Unyevu thabiti ni muhimu.

Uanzishwaji wa mzabibu wenye mafanikio; Ukuaji wa mizizi yenye afya; Uundaji bora wa mizizi

Kupunguza hatari ya kugawanyika au kupasuka

Maandalizi na Masharti ya Udongo

Njia bora ya kukuza viazi vitamu ni udongo usio na maji, uliolegea na pH kati ya 4.5 na 7.0. Udongo wa kichanga au tifutifu hutoa usawa kamili wa:

Uingizaji hewa mzuri; Mifereji ya maji ya kutosha; Uhifadhi wa kutosha wa virutubisho

uwezo wa kupenya mizizi; Utayarishaji sahihi wa udongo ni muhimu kwa mafanikio.

Hii inahusisha:

Kulima kwa kina (20-30cm kina); Uundaji wa matuta au vilima kwa mifereji ya maji iliyoboreshwa

Ujumuishaji wa vitu vya kikaboni; Upimaji wa udongo na marekebisho sahihi;

 

Athari ya Urefu

Viazi vitamu hukua vizuri kutoka usawa wa bahari hadi mita 2,500. Hata hivyo, wao hustawi vyema kati ya mita 1,000 na 2,100.

 

Miinuko ya juu huathiri ukuaji kwa:

Kuongeza muda wa kukomaa; Kupunguza viwango vya ukuaji; Inahitaji aina zinazostahimili baridi

Miinuko ya chini kawaida husababisha:

Mzunguko wa ukuaji wa haraka; Mavuno ya mapema; Haja ya aina zinazostahimili ukame

Maandalizi ya Ardhi

Anza kwa kusafisha magugu na uchafu. Kisha, kulima udongo wakati ni unyevu. Hatimaye, tengeneza matuta au vilima, urefu wa 30-45cm na m 1 kutoka kwa kila mmoja. Hii inahakikisha mifereji ya maji nzuri na joto udongo.

Kupanda na Kutunza Mzabibu

Panda kwenye matuta, vilima, au vitanda tambarare. Kwenye matuta, panda mizabibu kwa pembe ya digrii 45, umbali wa 30cm. Kila kukata lazima iwe na urefu wa cm 30 na nodi 3-4.

Vidokezo muhimu:

Tumia mizabibu yenye afya, isiyo na magonjwa kutoka kwa mimea yenye umri wa miezi 2-3.

Tibu mizabibu na fungicides zilizopendekezwa.

Kuhakikisha nafasi thabiti; Weka udongo unyevu.

Kurutubisha

Tumia mbolea ya NPK 17:17:17 yenye uzito wa kilo 200/ha wakati wa kutayarisha ardhi. Hakikisha viwango hivi:

Nitrojeni: 60-80 kg / ha

Fosforasi: 60-80 kg / ha

Potasiamu: 40-70 kg / ha

Mavazi ya kando wiki 4-6 baada ya kupanda. Epuka matumizi ya marehemu ili kuhakikisha ukuaji sahihi wa mizizi.

KIUNGO

Unanunua samadi ya wanyama karibu miezi 4 kwenye udongo kabla ya kupanda.

Tumia pia MBOLEA YA MWAKA YA MORGANICS, kunyunyizia majani wiki nzima.

KUZIKISHA

Ni muhimu sana karibu na awamu ya kukua ili kufunika udongo na kuweka unyevu.

Hebu jua lisiunguze udongo na kuifanya kuwa moto na kavu.

Hitimisho

Kilimo cha viazi vitamu nchini Kenya ni mradi unaotia matumaini. Ina uwezo mzuri wa ukuaji. Kwa kutumia mbinu za kisasa na mazoea endelevu, wakulima wanaweza kupata mapato mazuri na kusaidia usalama wa chakula.

Ili kufanikiwa, wakulima wanapaswa:

Chagua aina maarufu, zilizoboreshwa; Fuata kanuni bora za kilimo; .

Jenga viungo vikali vya soko na uongeze thamani; Shughulikia mazao vizuri baada ya kuvuna.

Endelea kujifunza na kujirekebisha. Kwa kuongezeka kwa mahitaji na usaidizi bora, kilimo cha viazi vitamu kinavutia. Wakulima wanaotarajia wanaweza kufanikiwa kwa kufuata mazoea yaliyopendekezwa.

 



 

Keine Kommentare:

Kommentar veröffentlichen